List pasterski na Adwent 2025
List pasterski Prymasa Polski abp. Wojciecha Polaka
I niedziela Adwentu 2025
Początek Roku Duszpasterskiego 2025/2026 „Uczniowie-misjonarze”
30 listopada 2025
W odczytanym dziś fragmencie Listu do Rzymian św. Paweł przypomina: Rozumiejcie chwilę obecną: teraz nadeszła dla was godzina powstania ze snu. Wszyscy jesteśmy wezwani, aby dobrze odczytać znaczenie obecnej chwili. Nie chcemy przecież żyć jedynie wspomnieniami przeszłości ani uciekać ku bliżej nieokreślonej przyszłości. Chrześcijańskie czuwanie nie jest bezruchem czy senną drzemką. Chwila obecna to nasze tu i teraz. To konkretne wezwanie, które domaga się podjęcia. Czym zatem dla nas, czym dla naszego świętowojciechowego Kościoła jest ta chwila obecna?
W pierwszej kolejności to wezwanie, by na progu kolejnego Adwentu przyjąć Dobrą Nowinę, którą Bóg kieruje do każdej i każdego z nas: „Jestem blisko Ciebie. Wchodzę w Twoją codzienność. Nie lękaj się”. Siostry i Bracia, rozumieć chwilę obecną, dobrze rozumieć czas Adwentu to – jak powtarzaliśmy w dzisiejszym psalmie – pójść z radością na spotkanie Pana. To On jest źródłem naszej wewnętrznej odnowy. W spotkaniu z Nim człowiek może odrzucić uczynki ciemności i żyć przyzwoicie jak w jasny dzień. Bliskość Pana napełnia nas na nowo szczęściem i pokojem. Dzięki temu spotkaniu rodzi się przebaczenie i pojednanie. Znikają mury wrogości. Wtedy naprawdę możliwe staje się, by miecze przekuć na lemiesze, a włócznie na sierpy.
Chwila obecna to także nowy rok duszpasterski, który dziś rozpoczynamy. Jego hasło: „Uczniowie – misjonarze”, w naszej archidiecezji uzupełniamy słowami: „Z chlebem połamanym w dłoniach”. Być „uczniem-misjonarzem” to być człowiekiem otwartym i słuchającym, to pozwolić, by przyjmowane treści przemieniały wnętrze i kształtowały życie. Wiele miejsca w naszej duszpasterskiej trosce poświęcamy katechezie dzieci i młodzieży w szkołach oraz ich formacji w ramach przygotowań do sakramentów. Jestem Wam wszystkim za to bardzo wdzięczny, a szczególnie katechetom, którzy obecnie mierzą się z tak wieloma trudnościami spowodowanymi systemową niesprawiedliwością. Warto jednak w kontekście nowego roku duszpasterskiego zadać sobie pytanie: Czy my sami chcemy się formować? Czy nadal czujemy się uczniami, którzy nieustannie potrzebują Mistrza i Nauczyciela? Czy chcemy podjąć wezwanie, by pełniej żyć na co dzień Chrystusową Ewangelią i by to właśnie Ona kształtowała nasze życie?
Papież Leon XIV podczas jednej z audiencji powiedział: „Wszyscy chrześcijanie muszą mieć w sobie radość Ewangelii, być szczęśliwymi uczniami i misjonarzami. Jednak, aby tak się stało, niezbędna jest formacja” (Watykan, 25.07.2025 r.). W naszej archidiecezji od lat staramy się budować właściwe przestrzenie do wzrostu w wierze dla osób dorosłych. Podstawowym miejscem formacji zawsze jest parafia, dlatego tak ważne jest, by angażować się w istniejące już parafialne grupy duszpasterskie. Zanim wyjdą one z działaniem na zewnątrz, poprzez konkretne zaangażowanie na rzecz lokalnej wspólnoty, muszą najpierw skupić się na swoim wnętrzu, na ukształtowaniu uczniów, którzy w konsekwencji staną się misjonarzami. Zachęcam Was, drodzy siostry i bracia, którzy jesteście członkami różnych stowarzyszeń, bractw i grup duszpasterskich, zadbajcie wraz z Waszymi duszpasterzami o właściwą formację. Nie musimy tworzyć nowych struktur. Nie musimy szukać jakichś szczególnych przestrzeni, ale z większym zaangażowaniem wchodzić w to, co już mamy w naszym duszpasterstwie.
Od kilku lat w naszej archidiecezji funkcjonuje Prymasowskie Studium Teologiczno-Pastoralne. Dzięki tej cennej inicjatywie wielu wiernych świeckich poszerzyło swoją wiedzę teologiczną, którą dziś mogą wykorzystać nie tylko w życiu osobistym, ale również posługując w swoich parafialnych wspólnotach. W tym roku uczestnicy Studium zostali zaproszeni także do refleksji nad swoim powołaniem do pełnienia stałych posług lektora, akolity lub katechisty. Wierzę, że te proponowane przez Kościół sposoby posługiwania z czasem przyczynią się do jeszcze większego wzrostu wiary w naszych parafiach.
Drodzy Moi! Nową rzeczywistością, którą chciałbym przedstawić, jest wprowadzony z dniem dzisiejszym w naszej archidiecezji stały diakonat. Podjąłem taką decyzję po głębokim rozważeniu tej sprawy i szczerze wierzę, że posługa diakonów, na co dzień żyjących w swoich rodzinach, może stać się realnym impulsem dla odnowy naszych parafialnych wspólnot. Choć doświadczamy bolesnego spadku powołań kapłańskich, o które nieustannie się modlimy, pragnę podkreślić, że to nie jest główny powód mojej decyzji. Aby lokalny Kościół mógł w pełni się rozwijać, potrzebuje korzystać ze wszystkich środków, które proponuje Kościół powszechny. Warto przypomnieć, że diakonat stały został przywrócony po Soborze Watykańskim II, a w różnych diecezjach w Polsce funkcjonuje już od ponad dwudziestu lat.
Powyższa decyzja nie oznacza, że już od teraz w naszych wspólnotach będą posługiwać diakoni stali. Dziś rozpoczynamy drogę, która w ciągu najbliższych lat powinna nas do tego doprowadzić. W dniach od 30 listopada do 31 stycznia odbywać się będzie rekrutacja do Ośrodka Formacji Diakonów Stałych, który swoją siedzibę będzie miał przy Sanktuarium Matki Bożej Królowej Miłości i Pokoju Pani Kujaw w Markowicach. Przygotowanie do święceń trwać będzie 3,5 roku i obejmie formację zarówno intelektualną, w formie studiów podyplomowych, jak i duchową, pastoralną i międzyludzką. Propozycja ta jest skierowana do mężczyzn, którzy w chwili planowanych święceń będą mieli co najmniej 35 i nie więcej niż 65 lat. Jeśli są żonaci, to przed rozpoczęciem formacji powinni mieć już przynajmniej 5-letni staż małżeński. Powołanie żonatego diakona jest ściśle związane z jego powołaniem do życia w małżeństwie, stąd w jego rozeznawaniu dużą rolę odgrywa żona, która nie tylko musi na to wyrazić zgodę, ale powinna być dla swojego męża konkretnym wsparciem na tej drodze. Choć diakoni sprawują ważne funkcje podczas liturgii Mszy świętej, sami mogą celebrować niektóre z sakramentów i głosić homilię, to jednak ich najważniejszym zadaniem jest posługa miłosierdzia. Wierzę, że ich obecność we wspólnotach parafialnych ożywi także tę fundamentalną misję Kościoła.
Moi Kochani! Wprowadzenie nowych posług oraz stałego diakonatu jest wyrazem głębokiego pragnienia, aby w rozpoczynającym się roku z jeszcze większą gorliwością podjąć dzieło odnowy naszego świętowojciechowego Kościoła. Dlatego jako uczniowie-misjonarze, na wzór apostołów wychodzących z Wieczernika „z chlebem połamanym w dłoniach”, chcemy rozbudzić życie eucharystyczne w naszej archidiecezji. W kwietniową uroczystość świętego Wojciecha rozpoczniemy Kongres Eucharystyczny, który trwać będzie ponad rok i zakończy się w setną rocznicę pierwszego w Polsce Kongresu Eucharystycznego, który z inicjatywy Sługi Bożego Prymasa Augusta Hlonda odbył się w Inowrocławiu w 1927 roku. W tym wydarzeniu nie chodzi jedynie o teoretyczną refleksję, ale o rozbudzenie w każdej z naszych rodzinnych i parafialnych wspólnot życia Eucharystią, która powinna być zarówno źródłem, jak i celem naszego życia i wszelkiej duszpasterskiej aktywności. Dziękuję każdej i każdemu z Was, którzy już teraz angażujecie się w modlitwę w ramach powstających w licznych miejscach naszej archidiecezji kaplic wieczystej oraz dziennej Adoracji Najświętszego Sakramentu oraz za udział wielu innych formach życia eucharystycznego, na czele z pełnym, świadomym i czynnym uczestnictwem w niedzielnej celebracji Mszy świętej.
Prorok Izajasz w dzisiejszym pierwszym czytaniu wołał: Chodźcie, wstąpmy na górę Pańską, do świątyni Boga Jakuba! I my rozpoczynając czas Adwentu wzbudźmy w sobie pragnienie spotkania z Bogiem w Jego świątyni. Zapraszam Was szczególnie do wspólnej modlitwy 28 grudnia, w Niedzielę Świętej Rodziny, gdy w gnieźnieńskiej katedrze o godz. 15.00 będziemy uroczyście celebrować zakończenie jubileuszowego Roku Świętego. To wyjątkowa okazja do tego, by uwielbić Boga za wszystko, czego w tym czasie łaski pozwolił nam doświadczyć. To przypomnienie, że nadzieja rodzi się z miłości i opiera na miłości, która wypływa z Serca Jezusa przebitego na krzyżu (por. Spes non confundit. Bulla ogłaszająca jubileusz zwyczajny roku 2025). To wciąż aktualne wskazanie, że jesteśmy pielgrzymami nadziei, którzy idą, by służyć i dać swoje życie.
Raz jeszcze dziękuję Wam, drodzy Siostry i Bracia, za Wasze świadectwo życia, za wiarę budującą nasz Kościół, za miłość gotową do służby i poświęcenia, za nadzieję, której niestrudzonymi pielgrzymami wciąż wszyscy jesteśmy. Na czas Adwentu i cały nowy rok duszpasterski z serca udzielam Wam pasterskiego błogosławieństwa.
† Wojciech Polak
Arcybiskup Metropolita Gnieźnieński
Prymas Polski
